Rodzaje stalówek

4/17/2020 12:29:00 PM

Na początku przygody z kaligrafią możecie się czuć nieco zagubieni w mnogości stalówek, obsadek, atramentów, tuszów oraz wszystkich innych przyborów z nią związanych. W niezbędniku kaligrafa opisywałam już, od czego warto zacząć i gdzie skierować swoje pierwsze kroki. Dzisiaj natomiast chciałabym rozpocząć wprowadzanie Was w tajniki poszczególnych narzędzi i pokazać, że cały ten galimatias nie jest taki trudny do opanowania.


Zaczniemy od stalówek. W jednym z poprzednich wpisów (zobacz tutaj) przybliżyłam Wam już budowę stalówki ostrej, czyli tej, której zazwyczaj używamy do kaligrafii nowoczesnej. Nie jest to natomiast jedyny rodzaj stalówki, jaki napotkacie na swojej drodze, a warto poznać wszystkie typy, aby móc znaleźć ten, który najbardziej polubimy i którym osiągniemy zamierzony efekt.

Dla ułatwienia, pod każdym przykładem stalówki ukryty jest link, który przekieruje Was do naszego sklepu. Klikając w link, będziecie mogli zobaczyć, jak wygląda dana stalówka i poznać jej konkretne właściwości.

Najważniejszym podziałem, od którego należy zacząć, jest podział na stalówki tępo i ostro zakończone.


Stalówki tępo zakończone (szerokie) służą raczej do starszych rodzajów pism, takich jak: uncjała, italika czy gotyk. Są nieelastyczne (wyjątkiem są np. stalówki Tachikawa C), mają precyzyjnie określony rozmiar linii i mogą mieć różne końcówki:
– prawo ścięte – np. do italiki dla praworęcznych (np. Speedball C),
– lewo ścięte – np. do italiki dla leworęcznych (np. Speedball LC),
– proste – przeznaczone głównie do tekstury gotyckiej czy uncjały (np. Leonardt Round Hand),
– redisówki – niegdyś służące kreślarzom do wykonywania precyzyjnych linii o określonej grubości (np. Tachikawa B).


Stalówki szerokie zwykle występują w wielu rozmiarach końcówki, określanych w milimetrach. Przykładowo stalówki Speedball C mają rozmiary od C6 (0,5 mm) do C0 (5 mm).  Od rozmiaru stalówki zależy wielkość kreślonej litery. Stalówki szerokie często posiadają dodatkowy zbiorniczek (z przodu, z tyłu lub po obu stronach stalówki), w którym gromadzi się atrament podczas maczania. Dzięki temu dłużej można pisać na jednym maczaniu stalówki, co jest dużym udogodnieniem szczególnie w przypadku stalówek szerokich, z których wypływa naraz więcej atramentu niż z ostrych.


Stalówki ostre zazwyczaj zbudowane są z dwóch skrzydełek (choć są wyjątki, na przykład stalówka 0268 William Mitchell) zakończonych ostrą końcówką. Służą do bardziej nowoczesnych krojów pism, takich jak: kursywa angielska, spencerian czy kaligrafia nowoczesna. Rozmiar ich końcówki jest określany umownie od EF (Extra Fine) do BB (Double Broad). Oprócz rozmiaru różnią się również elastycznością:
– bardzo elastyczne – pozwalające uzyskać bardzo dużą różnicę grubości linii przy niewielkim nacisku (np. Brause 66 EF lub Brause Rose),
– średnio elastyczne – pozwalające uzyskać średni efekt zmiany grubości linii i wymagające większego nacisku do jego uzyskania (np. Nikko G),
– mało elastyczne – zmiana grubości prowadzenia linii jest bardzo niewielka nawet przy dużej sile nacisku (np. Brause 29 Index Pen).


Przy stalówkach ostrych warto również wspomnieć o stalówkach rysunkowych typu Maru. Wyglądają one jak małe cylindry, zakończone ostrą końcówką. Idealnie nadają się do tworzenia bardzo szczegółowych rysunków, ze względu na ekstracienką końcówkę i małą elastyczność. Przykładem takiej stalówki może być stalówka 659 Maru Pen Hard marki Nikko.

Jako ciekawostkę można wymienić stalówkę typu Elbow, której można używać w prostej obsadce, imitując osadzenie zwyczajnej stalówki w obsadce skośnej.

Istnieją również stalówki do zadań specjalnych, które nie pasują do żadnej z wyżej wymienionych grup. Do takich można zaliczyć na przykład:
– stalówki plakatowe – do pisania bardzo dużych liter, których szerokość może wynosić nawet 15 mm (np. Brause 15 mm),
– stalówki muzyczne – do rysowania pięciolinii (np. Brause stalówka muzyczna),
– stalówki steel brush – czyli elastyczne stalówki przypominające pędzle (np. Speedball Steel Brush).




Liczę, że ten krótki opis pomoże Wam zorientować się, której stalówki tak naprawdę szukacie. A jeżeli uważacie, że warto coś dodać w temacie rodzajów stalówek, dajcie znać w komentarzu!


Zobacz także

5 komentarzy

  1. Prosimy więcej testów stalówek :))

    OdpowiedzUsuń
  2. Ja mam pytanie o stalówki z tą kuleczką na końcu do jakiego rodzaju kaligrafii się je używa i czy nadają się dla początkujących?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Czy chodzi o stalówki typu B, np. https://calligrafun.com/pl/p/Stalowka-Speedball-B0%2C5/503 ? Takie stalówki służą do ogólnie pojętego letteringu. Nie są elastyczne, więc nie są uzależnione od siły nacisku, a przez to, że są zakończone "na okrągło", można nimi osiągnąć fajne zaokrąglone na końcach litery. Jak najbardziej nadają się dla początkujących.

      Usuń
  3. Bardzo fajne wprowadzenie do tematu.Biorę się od paru dni powoli za ćwiczenie kaligrafii i póki co byłam dość ciemna w tym temacie co trzymam w ręku. :) stalówka stalówce nierówna :) Dzięki, pozdrawiam i liczę na więcej ciekawych wpisów. Ilona

    OdpowiedzUsuń

Calligrafun | Sklep